23 KWIETNIA - ŚWIATOWY DZIEŃ KSIĄŻKI

23 kwietnia obchodzony jest Światowy Dzień Książki i Praw Autorskich. Święto nawiązuje do starej katalońskiej tradycji, zgodnie z którą w dniu św. Jerzego zakochani wręczali sobie upominki w postaci książki i róży.

W 1926 r. dzień ten został w Katalonii ogłoszony Dniem Książki, a od roku 1996 - z inicjatywy UNESCO - obchodzony jest na całym świecie. Jednocześnie 23 kwietnia to symboliczna data w historii światowej literatury, tego bowiem dnia zmarł Miguel de Cervantes, a urodzili się William Shakespeare i Vladimir Nabokov.
 

Polska przystąpiła do konwencji o przestrzeganiu praw autorskich w roku 1976. Odtąd na polskich książkach, filmach, płytach, kasetach i innych wydawnictwach umieszczany jest znak zastrzeżenia praw autorskich – copyright.

 
Wystawę pt. EPOKA KSIĄŻKI RĘKOPIŚMIENNEJ zorganizowano w bibliotece w celu popularyzacji święta książki, a także zainteresowania uczniów historią książki. Część materiałów do wystawy zaczerpnięto ze strony Wirtualna historia książki i bibliotek

Na planszach zamieściłam informacje o HISTORII  PISMA i NAJSTARSZYCH FORMACH KSIĄŻKI

• Pismo w starożytnym Egipcie

• Pismo w starożytnej Grecji

• Narzędzia pisarskie – Egipt, Babilon, starożytny Rzym, Chiny

• Tabliczka gliniana

• Zwój papirusowy i pergaminowy

• Kodeks pergaminowy

• Książka w średniowieczu

• Biblia Gutenberga

Fotokopie iluminowanych rękopisów liturgicznych z biblioteki opactwa benedyktynów w Tyńcu zostały wyeksponowane na stoliku. Pierwsze kodeksy, które gromadzono w Tyńcu, przywieziono z zachodniej Europy. Były to przede wszystkim księgi liturgiczne, mszały, graduały, lekcjonarze, ewangeliarze konieczne do sprawowania liturgii. Pierwsze i nieliczne kodeksy przywieziono do Tyńca z Cluny, z klasztorów Francji lub Lotaryngi.

Graduał Mścisława, inicjał S Matka Boska z Dzieciątkiem, ok. 1390 r.
 

Zawiera śpiewy mszalne z całego roku kościelnego. Dekorację malarską księgi stanowi jedenaście inicjałów figuralnych o dużych walorach artystycznych. Przedstawiają one m. in. opata, św. Grzegorza Wielkiego, scenę Wniebowstąpienia, siedzącą postać proroka, Marię z Dzieciątkiem. Odznaczają się jednorodnością form obejmującą motywy figuralne i zdobnicze oraz bogatym i wysmakowanym kolorytem. Prawdopodobnie dekorację wykonało dwóch współpracujących ze sobą malarzy i dokończył ją trzeci w stylu charakterystycznym dla Czech i Śląska w latach 1380-1390. Na kolorystykę rękopisu składają się różne odcienie zieleni, niebieskiego, różu i złoto płatkowe pokryte rysunkiem.

Graduał Skawinki, inicjał P: Adoracja Dzieciątka, ok. 1460 r.

Rękopis zawiera śpiewy mszalne na cały rok podzielone na cztery części. Iluminacje kodeksu wykonał w latach 1455-1460 Mistrz Pontyfikału Tomasz Strzępiński, malarz z kręgu iluminatorów małopolskich. Miniatury obejmują swoimi tematami pełny cykl roku kościelnego. Najciekawsze z nich to: Tron Łaski, św. Hieronim w stroju kardynalskim opatrujący rannego lwa oraz scena Adoracji Dzieciątka przez anioły, wkomponowana w bogatą dekorację roślinną.

Josephus Flavius, Antiquitates Iudaice libri XX;  inicjał H: Mojżesz i Korach, 1466 r.

Jest to jedyny pełny tekst dzieł historyka żydowskiego i jedyny w Polsce iluminowany. Przepisał go na polecenie opata Skawinki organista tyniecki, brat Maciej.
Szesnaście inicjałów malarskich, z których siedem zawiera przedstawienia figuralne, wykonał Mistrz Panny z Jednorożcem. Na pierwszej karcie zwraca uwagę herb opactwa przedstawiający dwa złote klucze skrzyżowane z mieczem, umieszczone w polu czerwonym obwiedzionym złotą ramką. Rękopis zachował bardzo piękną tzw. oprawę krakowską powstała po 1466. Są to deski pokryte brązową skórą ze ślepymi tłoczeniami o motywie zachodzących na siebie ostrołuków. W 1945 roku został przejęty przez Bibliotekę Narodową.